Op de vraag, wat wij moeten doen, als een kind jonger dan 2 à 3 jaar al astmatisch is, is moeilijk een concreet advies te geven zonder de concrete situatie te weten. De ontwikkeling van kinderen is zeer afhankelijk van de levensstijl, de gewoontes en de gezondheidstoestand van de ouders. Daarom gaat het hier alleen over algemene aanbevelingen die op de Buteyko-theorie zijn gebaseerd.

Oorzaak van astma De ouders van een astmatisch kind zijn wanhopig, ze weten niet waarom hun kind zo ziek is. De oorzaak van de ziekte is namelijk diepe ademhaling. De diepe ademhaling van het kind is duidelijk te zien en op afstand te horen. Het kind ademt alsof het net 100 meter heeft gerend. De bovenmatige longventilatie veroorzaakt een tekort aan koolzuur in de longblaasjes en in het bloed en leidt tot een tekort aan zuurstof in de weefsels: de lippen en de handen van het kind worden blauw. Een tekort aan koolzuur veroorzaakt een verstoring van het zuur-base evenwicht en een verstoring van de stofwisseling. Alle fermenten, hormonen en vitaminen in het lichaam beginnen verkeerd te werken. Dat veroorzaakt onder andere daling van weerstand, neiging tot verkoudheid en allergie. Bovendien veroorzaakt een tekort aan koolzuur overspanning van het zenuwstelsel. Het kind wordt wispelturig, te emotioneel, onbeheersbaar, onrustig, bang om in het donker te blijven en bang om alleen te blijven.

Astma is geen longziekte, astma is een stofwisselingsziekte en de longen proberen juist om een beschermende functie tegen deze ziekte op zich te nemen. Een astma-aanval ontwikkelt zich als een beschermende reactie tegen diepe ademhaling. Tijdens de aanval ontstaat er een krampachtige vernauwing van de bronchiën om het bovenmatig verlies van koolzuurgas uit het lichaam tegen te houden. De wanden van de bronchiën zetten uit, in de longen wordt slijm gevormd en dat zijn ook beschermende reacties tegen diepe ademhaling.

Hoe dieper de ademhaling wordt, des te groter wordt het koolzuurtekort en des te groter wordt het zuurstoftekort in de weefsels. Het koolzuurgas zorgt er namelijk voor dat zuurstof uit de rode lichaampjes in ons bloed afgescheiden worden om in onze weefsels terecht te komen. Als bescherming tegen het koolzuurgasverlies ontstaat er bovendien een vernauwing van bloedvaten en bronchiën en dit belemmert de zuurstofopname. Er ontstaat een vicieuze cirkel: hoe dieper de ademhaling is, des te groter is het tekort aan zuurstof, maar hoe groter het tekort aan zuurstof in de weefsels is, des te dieper wordt de ademhaling. De ziekte begint zich dus progressief steeds verder te ontwikkelen en krijgt een chronisch karakter.

Wat kunnen wij ertegen doen? Op deze leeftijd kan de ademhaling alleen indirect verminderd worden, namelijk door het vermijden van factoren die de ademhaling diep maken en door toepassing van factoren die de ademhaling verminderen. Baby’s dienen redelijk strakke hemdjes te dragen en strak ingewikkeld te slapen. Als het kleintje verkouden begint te worden, begint te hoesten, te piepen en zijn neus verstopt raakt, is het nodig om enkele uren per dag zijn borstkas aan de onderkant in te binden om zo zijn ademhaling te verminderen, daardoor verdwijnen de symptomen van de ziekte heel snel.

Buteyko Methode voor Babies
Helaas zie je vaak dat de ouders zelfs niet beseffen, dat de ademhaling van het kind alleen door de neus moet gebeuren, dat de ademhaling rustig, gelijkmatig en ontspannen moet zijn, dat het kind niet hoort te snuiven, dat de ademhaling dag en nacht niet hoorbaar dient te zijn. Dag en nacht moet gecontroleerd worden of het kind alleen door de neus ademt, een speen geven kan hier nuttig zijn. Als de mond van het kind open gaat, doe zijn lippen dan gewoon met uw vingers weer bij elkaar.

Een horizontale houding en vooral liggen en slapen op de rug, maakt de ademhaling dieper. Het kind vanaf 6 maanden dient voornamelijk op zijn buik en op een hard bed te slapen. Als het kind tijdens de slaap diep en luidruchtig begint te ademen, wees dan niet bang om het wakker te maken, neem het in uw handen, zodat het een verticale houding verkrijgt, dat vermindert de ademhaling en voorkomt de astma-aanval.

Meet de pols van uw kind. Voordat de astmatische toestand zich begint te ontwikkelen, stijgt de pols van het kind. De normale pols van het kind op deze leeftijd dient onder de 120 per minuut te zijn. Als de pols in rusttoestand begint te stijgen, is het nodig om van tevoren maatregelen te nemen om een astma-aanval te voorkomen.
Als een astma-aanval begint, neem het kind verticaal in uw handen en druk het tegen u aan, zorg dat de mond van het kind dicht blijft, maak uw hand hol en zet deze voor de neus van het kind, het daarmee dwingend om uitgeademde lucht gedeeltelijk terug in te ademen. Daardoor stijgt het koolzuurgas peil in de longen. Koolzuurgas werkt als een natuurlijk bronchiënverwijdend middel, de verkramping van de bronchiën wordt daardoor opgeheven, de astma-aanval verdwijnt, de zuurstofopname wordt verbeterd, hetgeen ook waarneembaar is: het kind krijgt een roze kleur, zijn handen en voeten worden warm.

Astma is een welvaartsziekte. In de arme landen komt astma aanzienlijk minder vaak voor dan in economisch ontwikkelde landen. In grote arme gezinnen komt astma aanzienlijk minder voor dan in de gezinnen waar tien volwassenen voor één kind zorgen. Als het leven sober wordt en honger ontstaat, verdwijnt astma uit de maatschappij. Voor astmapatiënten is de levensstijl van Spartanen nodig. Factoren van welvaart, zoals te veel eten en vooral van proteïnerijk voedsel, te warme kleding en onvoldoende beweging maken onze ademhaling dieper. Uit moeders met diepe ademhaling worden kinderen met diepe ademhaling geboren, want de stofwisseling van het kind wordt al in de moederschoot aangetast.

Dieet: Vaak denken de ouders dat veel eten goed voor de gezondheid van hun kind is. Ze dwingen het kind om meer te eten. Maar gedwongen eten, eten zonder hongergevoel, betekent leren om diep adem te halen. Een ziek kind wil meestal niet eten, het wil drinken, want dat krijgt het namelijk niet voldoende. Wanneer het kind begint te herstellen, krijgt het een gezonde eetlust.

Voor kinderen met astma, allergie of eczeem moet men melk van de koe en zuivel vermijden. Als voeding en bijvoeding is voor deze kinderen vooral een dunne pap op waterbasis het beste.

Kleding: Vaak wordt het kind te warm gekleed. De ouders maken van hun kind een kasplantje, want ze zijn bang, dat het verkouden wordt. Maar oververwarming, net als bovenmatige afkoeling, maakt de ademhaling dieper en het kind krijgt alle symptomen van verkoudheid, terwijl het 20 of 30 graden warm is. Het krijgt dus juist de ziekte waartegen de ouders het wilden beschermen, want de echte oorzaak van verkoudheid is diepe ademhaling en deze wordt door te warme kleding versterkt. Ook is het belangrijk om synthetische kleding te vermijden, want dit verstoort de ademhaling door de huid en maakt de longventilatie nog groter.

Beweging: Vaak zijn ouders van zieke kinderen bang van frisse lucht, ze doen de ramen dicht en de kinderen mogen niet naar buiten. Het kind wordt verboden om te rennen, om te baden, om blootsvoets te lopen enz. De ouders doen dus alles tegenovergesteld aan dat, wat nou juist voor de gezondheid van het kind nodig is. Voldoende beweging is van levensbelang voor het kind en brengt alleen positieve resultaten als daarbij opgelet wordt dat de ademhaling niet te diep wordt. Lichamelijke inspanning speelt op deze leeftijd de belangrijkste rol in de aanpassing van de stofwisseling tot een hoger peil van koolzuurgas. Welke lichamelijke oefeningen worden gedaan, is niet echt belangrijk, alleen oefeningen waarbij de handen omhoog moeten, worden afgeraden, want deze vergroten de longhyperventilatie.

Medicijnen: Het gebruik van corticosteroïden, zoals Prednisolon enz., en ook corticosteroïden in inhalers, zoals Pulmicort enz. mag nooit plotseling gestopt worden, want daardoor kunnen zich acute hartzwakte en levensbedreigende astma-aanvallen zich ontwikkelen. Zelfs als uw kind zich goed voelt, raadpleeg altijd uw arts, voordat u de dosis corticosteroïden gaat verminderen.
De toxische dosis van corticosteroïden is in de geneeskunde niet gevonden. Als een levensbedreigende astma-aanval ontstaat, moeten de corticosteroïden in zulke doses gegeven worden, dat de aanval opgeheven wordt. Corticosteroïden verminderen de ademhaling en daarom helpen ze tegen astma. Deze medicijnen zijn de synthetische analogen van het hormoon cortisol dat door ons lichaam geproduceerd wordt. Het nadeel is, dat langdurig gebruik van grote doses van deze medicijnen de eigen hormoonproductie van het lichaam beschadigt. Wanneer echter de corticosteroïden in inhalers worden gegeven, worden de bijwerkingen in het lichaam aanzienlijk minder dan bij oraal toegediende corticosteroïden.

De Buteyko-methode verbetert de gezondheidstoestand van de astmapatiënt op een natuurlijke manier en helpt de afhankelijkheid van de corticosteroïden geleidelijk aan te verminderen.

Bronchiënverwijdende middelen, zoals Ventolin, Bricanyl enz. openen kunstmatig de vernauwde bronchiën. De beschermende reactie verdwijnt, maar de oorzaak van astma, namelijk de diepe ademhaling, blijft. Het gebruik van bronchiënverwijdende middelen verergert dus de oorzaak van astma. Daarom wordt geadviseerd om deze medicijnen alleen te gebruiken om een astma-aanval op te heffen, maar nooit preventief! Gebruik deze medicijnen nooit tegen hoest of piepende adem.

Wij adviseren ook aan astmatische kinderen geen antibiotica te geven. Antibiotica beschadigen het eigen immuun systeem van ons lichaam.